СИСТЕМАТИЗАЦИЈА ЗА ЛИПИДИ, ВИТАМИНИ, ПРОТЕИНИ И ЕНЗИМИ

1. Заокружи го точното тврдење поврзано со липиди:

a)    Липидите се растворливи во вода

б)    Каротеноидите се липиди, појдовни супстанци за синтеза на ретинол

в)     Специфичната функција на липидите се согледува од нивната функција како помагатели во транспортот на други супстанци

г)    HDL е стероид

2.     Фосфолипидите се делат на:

a)    Глицеролфосфолипиди и сфинголипиди

б)    Стероиди и стероли

в)     Есенцијални и неесенцијални

г)    Холестан и Циклопентанофенатрен

3.     Што се кефалини?

а)    Фосфатидилхолини

б)    Лецитини

в)     Фосфатидилсерини

г)    Гонан

4.     Дополни:

a)    Холестеролот претставува појдовна супстанција за биосинтеза на ____________________________

б)    Со естерификација на на трите хидроксилни групи на глицеролот се добива ____________________

в)     Липидите се растворливи во органски растворувачи, т.е. _______________________

г)    Лецитините се _______________________

5.     Дефинирај:

a)    Поим за стерол

б)    Поделба на липиди според растворливоста

в)     Поим за маст

г)    Поим за есенцијални виши масни киселини

6.     Напиши равенка на :

a)    Образување на триацилглицерол

б)    Општа формула на глицеролфосфолипиди

в)     Реакција на сапонификација

7.     Именувај ги функционалните групи присутни во стеаринската киселина и определи ги двата дела (поларен и неполарен дел на киселината)

8.     Напиши формули на некои поважни заситени и незаситени виши масни киселини:

a)    Олеинска киселина

б)    Линоленска киселина

в)     Палмитинска киселина

9.     Напиши ги сите функции на липидите за човечкиот организам:

10.  Направи споредба помеѓу егзотермните реакции на согорување на 1g маст со согорување на 1g протеин

11. Направи споредба помеѓу мастите и маслата во однос на процентот на заситени/незаситени масни киселини

12.  Објасни за сапунификацијата!

13.  Колкав е масениот удел на кислород (O) во молекулата на линолната киселина?

14.  Колкав е масениот удел на јаглеродот (C) во молекулата на миристинската киселина?

                                              Витамини и Коензими

1. Објасни за што се важни витамините.

2. Во кои физички процеси учествуваат витамините?

3.Објасни ја номенклатурата на витамините.

4. Кои се главните извори на витамин А и како човекот ги прима?

5. Кои соединенија се опфатени со витаминот Д

6. Според својата растворливост витамините се делат на:

_______________  и _______________

7. Недостиг на витамин А доведува до _________________ што се манифестира со   ________________

8. Родопсинот е соединение создадено од ______________ и ______________

и поради _______________ овозможува пренесување на сликите во вид на сигнали до големиот мозок.

9. Ако во организмот подолго време не се внесуваат витамини, доаѓа до

појава  на  ______________, а кога во организмот не се внесува доволно количина на витамини тогаш доаѓа до појава на _____________.

10. Коензими или исто така наречени _______________, претставуваат:

______________________________________________________________.

11. Витамините што можат да бидат синтетизирани во организмот , ако бидат внесени преку исхрана, се викаат________________.

12. Сите  Д-витамини , според структурата спаѓаат во _______________  а

К-витамините се познати под името ________________ витамини.

13.Објасни ја градбата на тиаминот и каде се синтетизира.

______________________________________________________________________________________________________.

14. При недостаток на Тиаминот во човечкото тело , се јавува болеста _______________ и се карактеризира со _______________________________.

15. Витаминот Б2 како слободен се наоѓа само во млекото, а во живите клетки е сврзан со протеини и гради _________________.

16.  Витаминот Б6, опфаќа 3 пиридински деривати:________________,    ________________ и _______________ , овој витамин се синтетизира во___________________.

17. Витаминот Ц е најмногу распространет во __________________ , a поради присуството на двојната врска , чии јаглеродни атоми се сврзани со две –OH групи (ендиолна група) C-2 и C-3 лесно оксидира и преминува во _________________.

18. Каков тип на изомерија има кај витамините А?

_______________________________________________________________________________________________________________________.

19. Кој од следните тврдења за витаминот Ц се точни?

а) Недостаток на витаминот , предизвикува Скорбут.

б) Човечкиот организам го синтетизира овој витамин.

в) Ц-витамините се познати под името антихеморагични витамини.

                                                  ПРОТЕИНИ

1. Аминокиселините имаат две функционални групи:         ____________    И  _______________.

2. Постојат _______ вида на аминокиселини.

3. Напиши ја формулата на глицин.

______________________________________________________

4.Напиши ја формулата на Валин.

______________________________________________________

5. Наброј ги есенцијалните аминокиселини.

______________________________________________________________________________________________________________________________________.

6. Aминокиселините меѓу себе се поврзани со _____________ врска

7. Што е примарна структура на протеините?

_______________________________________________________________

8. Типови на секундарна структури се ________________ и   ________________

9.Хемоглобинот има ________________ структура.

10. Која од следните не е функција на протеините?

а) структурна

б) транспортна

в) носење на генетскиот материјал

г) катализаторска

11.         _________________ протеини се растворливи во вода ,  додека ___________________се нерастворливи во вода.

12. Што е исолување?

______________________________________________________________________________________________________________________________________

13. Заради присуството на хирални C-атоми, протеините се ___________________.

14. Денатурација на протеините е: _________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

15. Зошто се протеините  амфотерни ?

______________________________________________________________________________________________________________________________________

16. Изоелектрична точка на протеинот е: ______________________________________________________________________________________________________________________________________

17. При изборот на методот за изолирање и прочистување на протеинот се користат две нивни карактеристики:

а)____________________________

б)____________________________

18. Наведи неколку начини за исолирање и прочистување на протеините.

______________________________________________________________

19. Според составот протеините се делат на:_____________________ и

_______________________.

20. Простетична група е: ______________________________________________________________________________________________________________________________________

21. Според простетичната група, сложените протеини се делат на: ______________________________________________________________________________________________________________________________________

22. Наброј неколку склеропротеини.

______________________________________________________________________________________________________________________________________

23. Што е колаген? ______________________________________________________________________________________________________________________________________

24. Типичен претставник на хромопротеините е ____________________ , чија простетичка група се вика ____________________.

25.Напиши реакција за добивање на оксихемоглобин.

                                                      Ензими

1.Ензимите уште се викаат и : _______________________.

2. Науката што ги проучува својствата и дејствата на ензимите се вика:

_________________________.

3. Што се еднокомпонентни или прости ензими? ______________________________________________________________________________________________________________________________________

4. Што се дволомпонентни ензими? ______________________________________________________________________________________________________________________________________

5. Што е коензим? ______________________________________________________________________________________________________________________________________.

6. Простетичката група исто се вика и _______________________.

7. Што се подразбира под релативна каталитичка сила?

______________________________________________________________________________________________________________________________________.

8. Што е активен центар на ензимите?

______________________________________________________________________________________________________________________________________.

9. При ензимски реакции се добиваат  __________________________________________________________________.

10. Кои кофактори влијаат врз брзината на хемиската реакција?

______________________________________________________________________________________________________________________________________.

11. Што се ефектори?

______________________________________________________________________________________________________________________________________.

12. Која е разликата помеѓу активатори и инхибитори на ензими?

______________________________________________________________________________________________________________________________________.

13. Која е оптималната температура за најголема брзина на ензимска реакција?

___________________________________________________________________.